Játtað í:
2003

Granskingarøki:
Mentan

Verkætlanarslag:
Ph.d.verkætlan

Verkætlanarheiti:
Føroysk kvæðamentan. Ein lýsing av serføroysku kvæðamentanini í mun til annan skaldskap.

Játtanarnummar:
0207

Verkætlanarleiðari:
Sólfinn Hansen

Stovnur/virki:
Fróðskaparsetur Føroya, Føroyamálsdeildin

Aðrir luttakarar:
Eyðun Andreassen, professari á Føroysmálsdeildini, Ph.D. advisor

Verkætlanarskeið:
1.8.2004 - 31.7.2007

Samlaður kostnaður:
1.261.803 kr.

Stuðul úr Granskingargrunninum:
1.261.803 kr.

Verkætlanarlýsing:
Endamálið við verkætlanini er, við støði í føroyska tilfeinginum, at geva eina lýsing av sereyðkennum og felagseyðkennum av munnborna skaldskaparslagnum kvæðum.

Greitt er, at hetta skaldskaparslag, hvat viðvíkur norðurlendska økinum, ofta líkist sær sjálvum tvørturum landamørk, og í ávísan mun má hetta sigast at hava ávirkað sínámillum, bæði við at hava ein felags søguligan uppruna, men eisini eftir at skaldskaparslagið hevur ment seg so nógv, at ein kann eygleiða týðilig landafrøðilig sermerki hesum viðvíkjandi. Ein megintáttur í verkætlanini gerst tískil at gera eina lýsing av serføroysku kvæðamentanini.

Ástøðiliga er ætlanin er at taka útgongdsstøði í kvæðanna innaru eyðkennum; t.e. teimum “byggisteinum”, ið kvæði eru samansett av, tá ið kvæði skulu skilmarkast sum skaldskaparslag. Her verður hugsað um formulnýtsluna samsvarandi teimum ástøðum, ið fyrst og fremst Milman Parry (1900-1933) og studentur hansara, Albert Bates Lord, førdu fram í verkinum The Singer of Tales í 1960. Seinni ástøðiligar viðgerðir, sum eisini hava nortið við føroyska kvæðatilfeingið, hava somuleiðis tikið beinleiðis støði í hesum. Millum onnur kunnu nevnast doktararitgerðirnar Commonplace and Creativity eftir Flemming Andersen (Odense Universitet, 1985) og Faroese Ballads and Oral-Formulaic Diction (University of California, Berkeley 1974). Síðstnevnda kemur fram við nógvum sera áhugaverdum spurningum í hesum sama høpi um føroysk kvæði.

Í verkætlanini er ætlanin at fara eitt stig víðari; frá at kunna ávísa formulnýtslu samsvarandi allýsing Parry og Lords og til eisini at ávísa føroysk sermerki við kvæðayrking og -framførslum, áðrenn skriftmentanin fekk fastatøkur og setti sín altavgerandi dám á yrkingartilgongdina.

Samanumtikið er ætlanin, at verkætlanin skal tæna til at seta føroysk kvæði í eitt størri mentanarligt høpi, og skal hetta gerast við at gera eina viðgerð av skaldskaparslagnum við atliti at sjálvstøðugleika og felagseyðkennum. Støðið verður tikið í kvæðanna innaru eyðkennum, umframt at kvæðini skulu vera sett høpi sum liður í størri mentanarligari heild. Høvuðsevnið verður tískil at lýsa ta serføroysku kvæðamentanina í mun til annan skaldskap.



Støða:
Liðug

Avrik:


”Margretu kvæði í søgn og søgu”. Í: Eyðvinur. Føroya Fróðskaparfelag, Tórshavn 2005, bls. 80-86.

”Balladedansens tradition og fornyelse”. DanskNoter 3/2006, bls. 65-71 og framhald í DanskNoter 4/2006, enn ikki útkomið.

”Tvinnir eru kostirnir – um purismu í Føroya kvæði”. Í: Fróðskaparrit 54. Faroe University Press, Tórshavn 2006, bls. 28-41.

”Mytan um brennivínsdansin”. Í: Frøði 1/2006, s.3-9.

”Folkeviserne endnu åbne for pionérer“. Í: Reception 64/2007, s. 32-34.

”Ballader og balladetraditioner på Færøerne – dansetraditioner og formidling af ballader på det førindustrielle Færøerne”. Í: Meddelanden från Svenskt Visarkiv, 2008, s. 81-90.



<< Back
Administration     English